DİNİ ZAFERLERE HAYIR AYASOFYALAR YASAL SAHİPLERİNE VERİLSİN

TRABZON AYASOFYA’NIN CAMİ OLARAK KULLANILMAMASI İÇİN İMZA KAMPANYASI

http://www.aga-online.org/alert/detail.php?locale=tr&alertId=7

Hagia Sophia Trabzon Trapesunta’nın (Türkçesi Trabzon) Ayasofya’sı 13. yüzyılda Güney Karadeniz kıyısındaki Pontus Rum krallığının ana katedrali olarak inşa edildi. Osmanlının Trapesunta’yı fethinden sonra değerli fresklerinin üzeri kireçlerle kapatılmıştır. Daha önce silah deposu ya da kolera hastanesi gibi değişik şekillerde kullanılan kilise, 1958 ile 1962 yılları arasında Edinburgh Üniversitesi’nden David Talbot Rice ve David Winfield yönetiminde terk edilmekten kurtarılmıştır. Bu çalışma, orjinal temel planına uygun hale getirmek ve dış revaklara inşa edilmiş mihrabın çıkarılmasını içeriyordu. Kilise ayrıca Adem ve Havva’nın günah ve sonuçlarını gösteren bir dış saçağa da sahiptir. Bu bina üzerinde bir otorite olan Londra Courtauld Sanat Enstitüsü’nden Antony Eastmond’a göre ‘’Bütün hepsi, mimarisi, oymaları ve resimleri Aya Sofya’yı benzersiz yapıyor. Bu, yaşayan en eksiksiz Bizans yapısı. Onun gibi başka bir 13. yüzyıl anıtı yok.”

Trabzon’daki Aya Sofya 1962’den beri Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı bir müze olarak kaldı. Son günlerdeki kararlarla mahkeme, bir devlet kurumu olan Dini Vakıflar Genel Kurumu’nun iddiasını kabul etti ve katedralin 1462’de Trabzon İmparatorluğu’nu fethettiğinde Aya Sofya’yı ilk olarak camiye çeviren Sultan II. Mehmet’in vakfının tasarrufunda olduğuna hükmetti. Trabzon Vakıflar Genel Müdürü Mazhar Yıldırım “Bir cami olarak akdedilmiş bir yapı başka bir amaç için kullanılamaz.” diyor. Ancak geçmiş deneyim, kendisinin binlerce yıllık tarihe aldırmadan camileri restore ettiğini anımsatıyor. Bugün Küçük Aya Sofya Camisi olarak bilinen 6. yüzyıl St. Sergios ve Bacchos Kilisesi’nin restorasyonu gizlilikle 2006’da akademik topluluğa uygun bir araştırma izni verilmeden ketum bir şekilde gizlendi ve tamamlandı. Bu şu korkuları artırıyor: Hagia Sophia Trabzon

  • Bugün Trabzon’daki Aya Sofya’nın içinin yarısını kaplayan freskler yok edilecek ya da artık korunmayacak. Yapıya ilişkin endişe, orjinali bir 14. yüzyıl Dominik kilisesi olan ve yine Dinsel Vakıflar Genel Kurumu tarafından yönetilen İstanbul’un ‘’Arap Camisi’’nin kaderiyle aynı olmasıdır. 1999’daki deprem sarsıntısı kemerdeki fresk ve mozaikleri ortaya çıkaran kemerlerden gevşek sıvaları ortaya çıkardı. Bu resimlerin korunması 2012’de bitirilmişti ama hemen onarılmadı.
  • Aya Sofya artık Trabzon’u ziyaret edecek olan müslüman olmayanlara açık olmayacak.
  • Dönüştürme uzun zamandır Türkiye’deki dinsel hakları simgeleyen ‘’altın elma’’ olan İstanbul’daki Aya Sofya için bir deneme olacak.

yüzden biz size, Türkiye devletinin başındaki kişiye, Cumhurbaşkanı Gül’e bu endişelerimizi söylemenizi ve elkonulan varlıkların yasal sahiplerine verilmesini ya da en azından kültürel anıt olarak korunmasını istemeye çağırıyoruz.

daha fazla bilgi:

Finkel, Andrew: Christian art in Byzantine church-turned-museum is at risk after controversial court ruling. “Museums”, Issue 245, April 2013; Published online: 11 April 2013.

http://www.theartnewspaper.com/articles/Mosque-conversion-raises-alarm/29200

Benzer Yazılar