“PONTOS GERÇEĞİ” YÜZ YIL SONRA AYDINLANIYOR

Tamer Çilingir’in ‘Pontos Gerçeği’ isimli kitabı Belge Yayınları’ndan çıktı. Kitap, unutturulmak istenen bir soykırıma dikkat çekiyor.

Araştırmacı yazar Tamer Çilingir’in, 1914-1923 yılları arasında Karadeniz’de Pontoslu Rumların yaşadıklarını anlattığı ‘Pontos Gerçeği’ kitabı Belge Yayınları’ndan çıktı.

Yazar, üç yıllık bir araştırmanın sonucu çıkardığı kitabında, unutturulan, unutturulmak istenen bir soykırıma dikkat çekiyor.

Çilingir, 100 yıldır konuşulmayan Pontos Rum Soykırımını şöyle tanımlıyor:

1894 yılında Abdülhamit’in Ermenilere yönelik katliamlarıyla başlayıp, 1915’te İttihat ve Terakki yönetimi tarafından 1,5 milyon Ermeni ve 300 bine yakın Süryani’nin hayatına mal olan Büyük Hıristiyan Soykırımı’nın son etabı.

Soykırımın bilançosu ise kitapta şöyle aktarılıyor:

1914-1921 yılları arasında Amasya, Samsun, Giresun’da 134 bin 78, Niksar’da 27 bin 216, Trabzon’da 38 bin 434, Tokat’ta 64 bin 582, Maçka’da 17 bin 479, Şebinkarahisar’da 21 bin 448 olmak üzere 1921-23 yılları arasında ve mübadele yollarında hayatını kaybeden 50 bin insanla birlikte toplam 353 bin Pontoslu Rum soykırımına uğratılmıştır.

Geç Osmanlı Dönemi ve Türkiye tarihçisi olan İsviçre Zürih Üniversitesi Modern Tarih Profesörü Hans-Lukas Kieser ile araştırmacı yazar Sait Çetinoğlu’nun önsözlerini yazdığı kitap, bir yandan 3 bin yıllık vatanları için bir yandan da kendi yaşam yolları için kurban edilenlerin hikayelerine ışık tutmaya çalışıyor.

Çilingir, kitabında 1919 Mayıs 1919 tarihinin Karadeniz’deki Rumların soykırıma uğratılmasının en büyük adımı olduğuna dikkat çekiyor:

Pontos Rum Soykırımı, Osmanlı’nın yıkılışı ve Türk ulus-devletinin kurulma sürecinde 353 bin Pontoslu Rum’un katledilişinin, 1894’te Abdülhamid döneminden başlayıp İttihat ve Terakki ile devam eden ve Mustafa Kemal tarafından tamamlanan tek bir ulus ve dine dayalı bir devlet kurma projesinin en büyük dönemlerinden biridir. Ermeni ve Süryanilerle başlayan kadim halkları yok etme projesi, Rumlarla birlikte tamamlanmıştır.

Tamer Çilingir

Kitapta Helenlerin Karadeniz’e ilk yerleşimleriyle birlikte Pontos’un tarihiyle ilgili bilgilere de yer veriliyor ve Mustafa Kemal’in Samsun’a İstanbul Hükümeti ve İngilizlerin onayı ile müfettiş olarak gittiği belgeleriyle ortaya koyuyor:

Kitapta, “Topal Osman, İpsiz Recep gibi yerel çetecileri görevlendirip Pontos Rumlarını tek bir köy kalmayacak biçimde toptan imhaya giriştiği; daha sonra, Yunanistan’ın da desteğiyle, biraz da Pontos Rum Soykırımı’nın örtbas edilmesi ve verili durumun meşruiyet kazanması hedefini güden mübadele işbirliğine gittiğini” ifade ediliyor.

 

BELGE YAYINLARI TANITIM BÜLTENİ: 

Jön Türkler, imparatorluktaki etnik yeniden yapılandırmayı bir program çerçevesinde gerçekleştirmeye çalışmışlardır. “Direnenler ya da engeller çıkaranlar ya defolup gitmeli, sürülmeli ya da öldürülmeliydiler.” Jön Türklerin, Osmanlı ticaret burjuvazisini oluşturan Ermenileri yok edip, mal varlıklarını ve mülklerini paylaştırarak Müslüman-Türk sermayesi yaratma çabalarını, Kemalistler de geride kalan Hıristiyan unsurları hedefe koyarak aynen sürdürmüş;  toplumsal altyapının yenilenmesi sürecini tamamlamaya çalışmışlardır. Başka bir deyişle Jön Türklerin başlatmış oldukları soykırım dalgası ve Türkleştirme politikasının devamı olarak, Ermenilerin ve Süryanilerin imhalarından sonra sıra sıra Rumlara gelmişti.

İşte elinizdeki değerli kitapta, araştırmacı-yazar Tamer Çilingir yakın tarihimizin tam da bu dönemine ışık tutmakta. Pontos’un tarihine kısa bir bakış attıktan sonra, Mustafa Kemal’in Samsun’a İstanbul Hükümeti ve İngilizlerin onayı ile müfettiş olarak gittiğini belgeleriyle ortaya koyarak, neredeyse daha ayağının tozuyla, Topal Osman, İpsiz Recep gibi yerel çetecileri görevlendirip Pontos Rumlarını tek bir köy kalmayacak biçimde toptan imhaya giriştiği; daha sonra, Yunanistan’ın da desteğiyle, biraz da Pontos Rum Soykırımı’nın örtbas edilmesi ve verili durumun meşruiyet kazanması hedefini güden mübadele işbirliğine gittiği gerçeğini önümüze sermektedir.

Önsöz : Sait Çetinoğlu
Önsöz : Hans-Lukas Kieser

Hamur Tipi : 2. Hamur

Baskı Sayısı : 1. Baskı

Ebat : 14×21

Sayfa Sayısı : 404

İlk Baskı Yılı : 2016

Medya Cinsi : Ciltsiz

Dil : Türkçe

Benzer Yazılar