TRABZON NEDEN YANIYOR?

Tamer Çilingir

Trabzon’un Sürmene ilçesi Çamburnu mevkiinde dün akşam saatlerinde orman yangını çıktı. Trabzon Valisi Yücel Yavuz, Sürmene ilçesinde meydana gelen ve neden çıktığı henüz belirlenemeyen (!) orman yangınında yaklaşık 15-20 hektar alanın etkilendiğini söyledi. Yaygın kanı yangının Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani’nin Trabzon’a gelişinin hemen ardından çıkması ve ormanın rant için yakıldığı.

Bu kanının gerçek olma ihtimal çok yüksek ki daha önce de bir çok yangının ardından bu tür rantların ortaya çıktığı biliniyor.
Ancak genel olarak yangınların yaz aylarında ortaya çıktığı, kasıtlı ya da kasıtsız çıkan bu yangınların yaz aylarında söndürülme olanaklarını kısıtlı olduğu, yangın için kuruyan yaprak ve ağaçların uygun olduğu gibi bir düşünce var. Doğal olarak kış ayında çıkan orman yangını rant şüphesini daha da arttırıyor.
2004 yılından itibaren özellikle Trabzon çevresinde çıkan yangınların ağırlıklı olarak kış aylarında çıkmış olması da bu düşünceyi güçlendiriyor.

ON YILDA 189 ORMAN YANGINI
2014 yılında Kastamonu Üniversitesi bünyesinde yapılan ‘Uluslararası Karadeniz Bölgesi Orman Yangınları Konferansı’nda sunulan istatistiklere baktığımızda Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde bulunan Trabzon, Rize, Gümüşhane ve Bayburt illerinde 2004-2013 yılları arasında 189 orman yangını meydana gelirken, bu yangınlar sonucu bin 550 hektar alan yanarak kül olduğunu görüyoruz.
Bu tarihlerde Trabzon, Rize, Gümüşhane ve Bayburt illerinde 189 ayrı yerde orman yangını meydana gelirken yangınlar genellikle ilk ve sonbahar aylarında çıkmış. En az 2006 yılında (3), en fazla 2013 yılında (41) yangın çıkmış. En fazla ormanlık alan 2008 yılında (645 hektar) yanarak zarar görmüş.

 

Yangınların yıllara göre dağılımı ise şöyle:

2004 yılında 9 yangında 73 hektar alan,
2005 yılında 11 yangında 58 hektar,
2006’da 3 yangında 28 hektar,
2007’de 5 yangında 40 hektar,
2008’de 26 yangında 645 hektar,
2009’da 11 yangında 82 hektar,
2010’da 32 yangında 180 hektar,
2011’de 27 yangında 181 hektar,
2012’de 24 yangında 97 hektar,
2013’de 41 yangında 166 hektar”
Yangınlar en fazla Mart ve Aralık aylarında yaşanırken, en az ise Akdeniz ve Batı bölgelerinden farklı olarak Temmuz ayında yaşanmış.
Yangınların aylara göre dağılımı:
Ocak 12
Şubat 18
Mart 40
Nisan 36
Mayıs 7
Haziran 3
Temmuz 4
Ağustos 8
Eylül 5
Ekim 2
Kasım 13
Aralık 41

Sürmene’de çıkan yangının sebebini bilmenin en kolay yolu, 2004’ten itibaren hem de kış aylarında çıkmış olan orman yangınları sonrasında bu bölgelerde ne yapıldığını ortaya çıkarmaktır. Yangın çıkan bu bölgelerde yeniden ağaç mı dikilmiştir? Öylece bırakılmış mıdır? Tarım alanı olarak mı kullanılmaktadır? İmara açık hale getirilip, bina, tesis, otel vb. mi yapılmıştır?
İstatistiklere bakıldığında yangınların genel olarak kış aylarında çıkması yangınların kasıtlı çıkarıldığı düşüncesini güçlendiriyor ama yangınlarla ilgili dava, soruşturma vb. yapılmıştır?
Bu sorunun yanıtı da büyük ihtimalle hayır.
Son yangında dikkat çekilen önemli bir nokta Katar emirinin Trabzon üzerine kurduğu düşlerdir ki, hiç de yabana atılacak bir durum değildir. Ama yine de diğer yangınlardan sonra olan biteni öğrenip olaya daha bilimsel bakabiliriz.
Bu da araştırmacılık, gazetecilik konusunda bölgenin düzeyini ortaya çıkaracaktır.
Daha öncesinde böyle bir araştırma yapılmış mıdır?
Büyük ihtimalle hayır.
Günü birlik haber yapma peşinde koşmak dışında, gazetecilik, habercilik genel olarak ne yazık ki iktidar yanlısı olmayla sınırlıdır.

Yüz yıldır ötekileştirilmenin, ırkçı şoven örgütlenmelerin yuvası haline getirilen Trabzon, tarihinin en düşük ekonomik düzeyini yaşıyor. İşsizlik, göç, fındık, çay ve tütün sömürüsü giderek derinleşiyor.
Ama buna rağmen yer altı ve yer üstü zenginlikleri, HES gibi rant projeleri ile peşkeş çekiliyor. Doğasının yanı sıra tarihi değerleri olan eserler yağmalanıyor.
Velhasılı kelam yüz yıl önce insanının canına kıyılan, sürgün edilen, namusu, kimliği gasp edilen Trabzon’da yağma ve talan devam ediyor.