YUNANİSTAN’DA ANTİFAŞİST DİRENİŞÇİ BİR TRABZONLU

YUNANİSTAN’DA ANTİFAŞİST DİRENİŞÇİ BİR TRABZONLU EUGENE CHARALAMBİDES

Tamer Çilingir

1948 yılının 22 Temmuz’unda Yunanistan’ın Korfu Adası’nda kurşuna dizilerek katledilen Eugene Charalambides’in  hayatı 1907 yılında Trabzon’da başlar. 41 yıllık hayatı bir ömür boyu tanıklık ettiği ve mücadele verdiği soykırımı, sürgün, Nazilere karşı direnişle sürmüştür… Trabzon’dan Rusya’ya oradan Yunanistan’a sürgün edilen Charalambides, hayatını işgallere, faşizme karşı direnişe geçmeye adar…

1919’da 12 yaşında Trabzon’da Pontos Rum Soykırımına tanıklık eden ailesiyle birlikte katledilmekten son anda Rusya’ya giderek kurtulan Eugene Charalambides, Yunanistan’a geldiğinde safını belirlemekte zorlanmaz… Sosyalisttir, ömrünü buna harcar. Ancak faşizme karşı mücadelesi bitmez. Tutuklanır, 1948 yılında da idama mahkum olup kurşuna dizilerek katledilir…

Charalambides’in öyküsünü anlatmak için Nazilerin Yunanistan’ı işgal dönemine bir göz atmak gerekiyor…

Nazilerin işgali sırasında Yunan hükümeti ülkeyi terkeder. Ordunun başına geçen General İonnis Metaksas ülke yönetimini ele geçirir ancak o da Almanlarla savaştan yana değildir ve işgale karşı çıkmaz.  İşgal sırasında yaşanan gıda sıkıntıları yüzünden yüz bine yakın insan açlıktan hayatını kaybeder.

Almanlar işgal sırasında ele geçirdikleri yerlere Bulgar göçmenlerini yerleştirip, işgal yerlerindeki Yunanları öldürür.. İtalya da bu durumdan yaralanıp büyük hayali olan Roma İmparatorluğu için Yunanistan’ın işgaline katılır.

Almanlar Yunanistan’ı işgal ettiklerinde diğer ülkelere yaptıklarının aynısını yaparak “işgal masrafları” adı altında vergiler alarak, tüm ekonomik kaynakların sonunu getirirler.

Andreas Papandreu Alman işgalini şöyle anlatır:

’’Kral, Almanya’ya boyun eğiyordu. Kralcıların yani sağ kol’un çalışmaları da cevap vermiyordu. Yunanistan’ı kurtarmak isteyen Yunanistan Komünist Partisi üyeleri 1941 yılında çalışmalara başlama kararı aldı. Amaçları olan maddeleri Komünistler kıtlığın kasıp kavurduğu şehirde açlıkla mücadele ve ülkenin kurtarılması için mücadele edeceklerini halka duyurdular. Bu yaklaşımlarını resmileştirmek için Ulusal Kurtuluş Cephesini kurmaya başladılar. Sosyalistler ve küçük partiler EAM için yardım ettiler. Kararlarına göre EAM oluşacak olan direnişin siyasal kolunu oluştururken silahlı olacak askeri kolunu Halkın Ulusal Kurtuluş Ordusu oluşturacaktı.’’

EAM (Ulusal Kurtuluş Cephesi) şehirlerde ve kırsal alanlarda örgütlenir. ELAS (Ulusal Kurtuluş Ordusu) kısa bir sürede gerilla ordusu haline gelir. Ve Nazi İşgaline karşı büyük bir direniş başlar.

 

Sağdan ikinci, (gözlüklü) Eugene Charalambides. Aegina Hapishanesi1948

TRABZONLU PARTİZAN BELEDİYE BAŞKANI 

eugene2
Eugene Charalambides’in mezarı

Peristeri’nin ilk demokratik belediye başkanı Eugene Charalambides de bu direniş içerisinde yer alan bir partizandır. İtalyanlar tarafından tutuklanıp, hapis de yatar.

Eugene Charalambides 1907 yılında Trabzon’da doğar. Ancak ailesinin 1919 yılında ana vatanından sürgün edilmesinden dolayı 12 yaşından itibaren Rusya’da yaşamaya başlar. Rusça öğrenir ve ilerki yıllarda bir çok Rus edebiyat dergisinde yazıları yayınlanır. Onüç çocuklu ailenin altıncı çocuğudur. On sekiz yaşında Yunanistan’a Atina yakınlarındaki Peristeri şehrine yerleşir. 1928 yılında ’’Umut’’ adlı bir kültür derneği kurar ve yerleşik hayatı geliştirmek amaçlı komiteler kurar, gösteriler düzenler. 1931’den 1937 yılına kadar bir çok ünlü Rus yazarın kitaplarını ve makalelerinin çevirilerini yapar. Nazi işgali sırasında kıtlığa karşı ’’Çorba mutfakları’’ komitelerini kurar. İşgale karşı partizan hareketinin içinde (ELAS) yer alır. Bu esnada İtalyanlarca tutuklanıp, hapis de yatar.
Eugene Charalambides, 1944 yılında Peristeri’nin ilk demokratik belediye başkanı seçilir.
Yunan iç savaşı esnasında da tavrı sosyalistlerin safındadır. 1947 yılının sonlarına doğru Peristeri’de bulunan polis karakoluna yönelik bir eylemde, aynı zamanda nazi işbirlikçisi de olan karakol komutanı ve yardımcısı ELAS tarafından ölümle cezalandırılırlar.

Eugene Charalambides bu eylemden dolayı Aralık ayında idam cezasına çarptırılır. Ve 1948 yılının 22 Temmuz’unda Korfu Adası’nda kurşuna dizilerek katledilir.
1907’de Trabzon’da başlayan hayat hikayesi, Pontos Rum Soykırımı, Rusya sürgünlüğü, Nazi işgali ve Yunan İç Savaşı dönemlerindeki direniş çizgisiyle 41 yaşında son bulur…